เกี่ยวกับหน่วยงาน

ประวัติศูนย์วิจัยข้าวเชียงราย

                    ปลายปี 2496 หม่อมเจ้าจักรพันธุ์เพ็ญศิริจักรพันธุ์ อธิบดีกรมการข้าว ขณะนั้นส่งคณะสำรวจเพื่อคัดเลือกหาพื้นที่จัดตั้งสถานีขยายพันธุ์ข้าว” ในจังหวัดเชียงรายซึ่งขณะนั้นพะเยามีสถานะเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงรายคณะสำรวจประกอบด้วย.แฮรี่เอชเลิฟมร.เจอาร์ไทเซิลล์มร.อีอาร์บรู๊คดร.สละทศานนท์และดร.ครุยบุญยสิงห์คณะทำงานสำรวจพื้นที่ไว้3แห่ง ได้แก่ จุดแรกบ้านแม่ต๋ำบุญโยง.แม่กา.พะเยาบริเวณกม. 625-626จุดที่สองบ้านแม่คำ.แม่คำ.แม่จันระหว่างลำน้ำแม่คำด้านตะวันตกขึ้นไปจนถึงบ้านห้วยไคร้   จุดที่สามบริเวณบ้าน
ป่ากว๋าว
.เมืองพาน.พานบริเวณกม.ที่781คณะผู้สำรวจพิจารณาเห็นว่าจุดที่สามเป็นทำเลที่สามารถขยายได้ไม่ไกลจากโครงการชลประทาน
แม่ลาว
การคมนาคมขนส่งสะดวกเหมาะสมกว่าอีกสองจุดที่เหลือจึงเลือกจุดที่สามดร
.ครุยบุณยสิงห์หัวหน้ากองบำรุงพันธุ์มอบหมายให้นายวิสิษฐ์ปัญญาธรรมพนักงานข้าวจังหวัดเชียงรายเป็นผู้ติดต่อขอซื้อที่ดินของราษฎรตั้งแต่ปี 2496 
ต่อมาปี 2498  นายใหญ่  ศิริยะราช  เป็นผู้ดำเนินการต่อคณะกรรมการจัดซื้อที่ดินที่กรมการข้าวแต่งตั้งประกอบด้วย
          (1) นายสมาส  อมาตกุล  ปลัดจังหวัดเชียงราย
          (2) 
นายจรูญ  ธนสังข์  นายอำเภอพาน
          (3) นายสละ  แสงสุกใส  ที่ดินอำเภอพาน
          (4) นายใหญ่  ศิริยะราช  หัวหน้าแผนจัดสรรมาตรฐานข้าว
          (5) นายวิเชียร  ทรงธนศักดิ์  พนักงานข้าวอำเภอพะเยา
          (6) นายชัยรัตน์  ณรงค์รักษ์  พนักงานข้าวอำเภอพาน
         ราษฎรที่ให้ความร่วมมือดำเนินการรวบรวมและจัดซื้อที่ดินได้แก่นายอินหวัน  สาคำ  นายอ้าย กันธิยะ รวบรวมเอกสารรังวัดที่ดินและจัดซื้อที่ดินได้ทั้งสิ้น 245ไร่ งาน 24 ตารางวา  และเปิดดำเนินการ วันที่ 15 เมษายน 2498  ตอนแรกใช้ชื่อว่าสถานีขยายพันธุ์ข้าวพานสังกัดกองบำรุงพันธุ์กรมการข้าวกระทรวงเกษตรข้าราชการที่ปฏิบัติงานใน ..๒๔๙๘  มีรายนามดังนี้
          (1) นายใหญ่  ศิริยะราช  พนักงานข้าวโททำหน้าที่หัวหน้าสถานี
          (2) นายวัชรินทร์ ณ ลำปาง  พนักงานข้าวจัตวา
          (3) นายบุญส่ง วรรณรัตน์  พนักงานข้าวจัตวา
          (4) นายชูเกียรติ์ เชาวสันต์  พนักงานข้าวจัตวา
         ปีแรกที่ดำเนินการยังไม่มีการปลูกข้าวเป็นงานก่อสร้างอาคารและปรับปรุงพื้นที่นาปี.. 2499เริ่มปลูกข้าวเพื่อขยายพันธุ์พันธุ์ข้าวที่ปลูกระยะแรกเป็นข้าวพื้นเมืองที่ชาวนานิยมปลูกได้แก่เหลืองใหญ่34 แก้วขาว11 ลายหลวง17 ผา23 เป็นต้น ปี .. 2502  นอกจากงานปลูกข้าวพันธุ์คัดพันธุ์หลักเพื่อจัดสรรตามหน้าที่หลักแล้วเริ่มทำงานด้านการทดลองได้แก่การรวบรวมพันธุ์ข้าวการศึกษาพันธุ์ข้าวการเปรียบเทียบพันธุ์ข้าวนอกจากข้าวแล้วยังมีการทดลองเรื่องข้าวสาลีเปรียบเทียบพันธุ์มันเทศการรวบรวมและทดลองพืชไร่เช่นข้าวโพดหวานข้าวโพดไร่ถั่วเขียวถั่วดำถั่วพุ่มถั่วกำมะหยี่ถั่วเหลืองถั่วลิสงปอแก้วปอกระเจาปอเทืองและงานทดลองเรื่องปุ๋ยตามที่กองวิทยาการมอบหมายปี.. 2502  เปลี่ยนชื่อจากสถานีขยายพันธุ์ข้าวพาน” เป็น “สถานีทดลองพาน” เพื่อให้สอดคล้องกับภารกิจที่ทำงานทดลองด้านต่างๆเพิ่มมากขึ้นนอกเหนือจากการขยายพันธุ์ข้าว
          การปฏิรูประบบราชการ..2515 จัดตั้งกรมวิชาการเกษตรโดยรวมกรมการข้าวกับกรมกสิกรรมกองการข้าวเป็นหน่วยงานสังกัดกรมวิชาการเกษตรสถานีทดลองพานเปลี่ยนชื่อเป็น “สถานีทดลองข้าวพาน” สังกัดกองการข้าวกรมวิชาการเกษตร
          ปี.. 2525 ยกระดับกองการข้าวเป็นสถาบันวิจัยข้าวสถานีทดลองข้าวพานเป็นสถานีทดลองในเครือข่ายศูนย์วิจัยข้าวแพร่
        ปี.. 2545 เพื่อความเหมาะสมกับบทบาทหน้าที่และสถานที่ตั้งของจังหวัดกรมวิชาการเกษตรมีความเห็นให้เปลี่ยนชื่อ “สถานีทดลองข้าวพาน” เป็น “สถานีทดลองข้าวเชียงราย” 
         ปี.. 2546 การปรับโครงสร้างภายในของกรมวิชาการเกษตรสถานีทดลองข้าวเชียงรายเปลี่ยนชื่อเป็นศูนย์บริการวิชาการด้านพืชและปัจจัยการผลิตเชียงราย1สังกัดสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่จังหวัดเชียงใหม่
          ปี..2547 คำสั่งกรมวิชาการเกษตรที่ 
1359/2547 ลงวันที่ 31 สิงหาคม 2547
เรื่องการปรับปรุงการแบ่งงานภายในกรมวิชาการเกษตร
ศูนย์บริการวิชาการด้านพืชและปัจจัยการผลิตเชียงราย1รวมกับศูนย์บริการวิชาการด้านพืชและปัจจัยการผลิตเชียงราย2เปลี่ยนชื่อเป็น
ศูนย์บริการวิชาการด้านพืชและปัจจัยการผลิตเชียงรายสังกัดสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่1จังหวัดเชียงใหม่
          ปี.. 2548 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จัดตั้งสำนักงานข้าวแห่งชาติทำหน้าที่รับผิดชอบดูแลงานเกี่ยวกับข้าวอย่างครบวงจรศูนย์บริการวิชาการด้านพืชและปัจจัยการผลิตเชียงรายเปลี่ยนชื่อเป็นศูนย์วิจัยข้าวเชียงรายสังกัดสำนักวิจัยและพัฒนาสำนักงานข้าวแห่งชาติ
          ปี.. 2549 พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวงทบวงกรมให้จัดตั้งกรมการข้าวเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2549 “ศูนย์วิจัยข้าวเชียงรายเป็นหน่วยงานในสังกัดสำนักวิจัยและพัฒนาข้าวกรมการข้าวกระทรวงเกษตรและสหกรณ์